فلاشینگ در گوسفندان | تغذیه دام با پروتئین بالا
فلاشینگ در گوسفندان یکی از روشهای مدیریتی در تغذیه گله است که با هدف بهبود عملکرد تولیدمثلی میشها، معمولاً در فاصله کوتاهی پیش از جفتگیری و در دوره ابتدایی آن انجام میشود. در این روش، سطح تغذیهای دام بهصورت موقت و هدفمند افزایش پیدا میکند تا شرایط بدنی و تغذیهای مناسبتری برای فعالیت تخمدانها و فرایند تولیدمثل ایجاد شود.
اهمیت فلاشینگ گوسفندان بیشتر در افزایش نرخ تخمک گذاری، بهبود احتمال آبستنی و افزایش شانس لانه گزینی جنین دیده میشود. این مدیریت تغذیهای همچنین میتواند تعداد میشهایی را که وارد چرخه فحلی میشوند افزایش دهد و در نتیجه، زمینه را برای تولید بره بیشتر در فصل زایش فراهم کند. در برخی شرایط، اجرای صحیح فلاشینگ میتواند نرخ بره زایی را حدود 10 تا 20 درصد افزایش دهد؛ موضوعی که از نظر اقتصادی برای فروش گوسفند زنده باکیفیت و گله های مولد اهمیت قابل توجهی دارد.
نرخ بره زایی شاخصی برای ارزیابی بازده تولیدمثلی گله است و از تقسیم تعداد برههای متولدشده بر تعداد میشهای در معرض قوچ و ضرب نتیجه در 100 به دست میآید. برای مثال، تولد 175 بره از 100 میش، نرخ بره زایی 175 درصد را نشان میدهد. بنابراین، فلاشینگ در گوسفندان زمانی بیشترین اثر را دارد که در کنار مدیریت جیره، وضعیت بدنی، زمان بندی جفتگیری و شرایط کلی گله بصورت هماهنگ اجرا شود.
فهرست مطالب
چه زمانی برای فلاشینگ در گوسفندان مناسب است
اجرای فلاشینگ در گوسفندان با هدف افزایش دریافت انرژی و آمادهسازی بهتر میشها برای دوره جفت گیری انجام میشود. معمولاً این برنامه از حدود دو هفته پیش از جفتگیری آغاز شده و تا دو تا چهار هفته پس از آن ادامه پیدا میکند. در مورد بزها، شروع فلاشینگ حدود سه تا چهار هفته پیش از جفت گیری نیز توصیه شده است. در این دوره میتوان از یونجه باکیفیت، علوفه تازه مرتع و غلات برای تقویت جیره استفاده کرد.
تمرکز اصلی در فلاشینگ باید بر افزایش تدریجی انرژی دریافتی دام باشد. بهطور معمول، روزانه حدود 225 تا 450 گرم غلات به ازای هر رأس در نظر گرفته میشود. افزایش مقدار غلات باید بهصورت مرحلهای انجام شود تا دام فرصت سازگاری با جیره جدید را داشته باشد. فضای کافی در آخور نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر همه دامها دسترسی یکسانی به خوراک نداشته باشند، بعضی حیوانات بیش از نیاز و برخی کمتر از مقدار موردنظر دریافت میکنند و نتیجه فلاشینگ کاهش مییابد.
با این حال، فلاشینگ برای همه دامها یکسان عمل نمیکند. میشها و بزهایی که امتیاز وضعیت بدنی (BCS) بسیار بالا یا بسیار پایین دارند، معمولاً پاسخ مطلوبی به این روش نشان نمیدهند. همچنین در اوج فصل طبیعی جفتگیری یا در دامهایی که همیشه از وضعیت بدنی و تغذیهای مناسبی برخوردار بودهاند، اثر فلاشینگ ممکن است محدود باشد. بنابراین، ارزیابی وضعیت بدنی نژاد گوسفندان چندقلوزا پیش از شروع برنامه، بخش مهمی از مدیریت صحیح فلاشینگ است.
فلاشینگ در گوسفندان با تغذیه و انرژی بالا
اکثر پرورش دهندگان با استفاده از یک و نیم پوند دانه در روز برای هر حیوان فلاشینگ می کنند. غلات معمول شامل ذرت، جو، جو دوسر و گندم است. در صورت استفاده از گندم،نباید بیش از 50٪ از جیره دانه را تشکیل دهد در غیر این صورت توده با قابلیت هضم ضعیفی را در شکمبه ایجاد می کند.از محصولات دانه های روغنی مانند پنبه دانه کامل یا گل آفتابگردان نیز می توان استفاده کرد اما احتمالا هزینه های گزافی خواهد داشت.
تغذیه دام با پروتئین بالا
اگر گله ها در یک رژیم غذایی کم پروتئین مانند چرا در مراتع کم پروتئین باشند، فلاشینگ با پروتئین بالا برای گله سودمند خواهد بود. در این روش از فلاشینگ بهتر است از مرتع حبوبات برای فلاشینگ استفاده نشود.یونجه تازه، شبدر، گیاه خیزران و سایر حبوبات حاوی ترکیباتی مانند استروژن هستند که می توانند در چرخه های استروس، عملکرد تخمدان، میزان تخمک گذاری، سلامت دهانه رحم و رحم، میزان انتقال اسپرم و میزان حاملگی تداخل ایجاد کنند. که باعث افزایش نرخ دوقلوزایی در میش ها و بزها خواهد شد.
عوامل موثر بر نتیجه دادن فلاشینگ
فلاشینگ در دام زنده با امتیاز وضعیت بدن ( BCS) کمتر از حد متوسط، به ویژه در دام هایی که تحت فشار شیردهی سنگین قرار گرفته اند، بالاترین نتیجه را در بر دارد.همچنین تاثیر بیشتری در ماده های بالغ، در آغاز و پایان فصل تولید مثل و در برنامه های تولید مثل خارج از فصل دیده می شود.در دام با امتیاز وضعبت بدن خوب، در اوج فصل تولید مثل طبیعی، هیچ تاثیری مشاهده نمی شود.
همانطور که اشاره شد، عمل افزایش مصرف مواد مغذی و شرایط بدن قبل و حین تولید مثل، فلاشینگ نامیده می شود. هدف فلاشینگ یا دو قلو زایی، افزایش نرخ تخمک گذاری و از این رو میزان بره زایی است که در پی آن سودآوری برای دامپروری به ارمغان خواهد آورد.
نتیجه دادن در میش های تحت تاثیر
سن میش (میش های بالغ پاسخ بیشتری نسبت به جوان ترها نشان می دهند)
نژاد (نژادها با نرخ باروری بالا، کمتر به فلاشینگ پاسخگو هستند)
وضعیت بدن (میش های لاغر بیشتر از کسانی که در شرایط بالاتر از حد متوسط باشند پاسخ می دهند)
قرارگیری در فصل تولید مثل (بیشترین پاسخ در اوایل و اواخر فصل تولید مثل دیده می شود)
فلاشینگ به ویژه برای میش های لاغری که از استرس قبلی شیردهی بهبود نیافته اند بسیار مفید است. به نظر می رسد هیچ واکنشی در برابر فلاشینگ میش هایی که در حال حاضر در شرایط بالاتر از متوسط هستند، وجود ندارد.
بهتر است بر روی میش هایی با امتیاز وضعیت بدن از 2 – 2.5 فلاشینگ انجام دهید، تا شرایط آنها به 3 – 3.5 برسد. میش هایی که در یک سطح تغذیه ای در حال افزایش هستند، تخمک های بیشتری نسبت به میش های موجود در یک سطح ثابت آزاد می کنند، به عنوان مثال، میشی با امتیاز 3 به 3.5 افزایش می یابد.برای بهبود یک امتیاز وضعیت بدن میش، به حدود شش هفته چریدن در مراتع خوب نیاز دارد و برای بهبود نیمی از امتیاز سه هفته چرا در مرتع خوب نیاز دارد.
تامین مرتع تازه
فلاشینگ در گوسفندان معمولا با تأمین مرتع تازه، علوفه اضافی برداشت شده یا حداکثر یک پوند دانه در هر میش، بسته به تنش محیطی (زمان سال)، در دسترس بودن علوفه و وضعیت بدن میش ها، صورت می پذیرد.تغذیه ویژه معمولا حدود 2 هفته قبل از تولید مثل آغاز می شود و حداقل 2 تا 4 هفته در فصل تولید مثل ادامه دارد. دلیل جابه جایی سطح تغذیه پس از پرورش، کاهش تلفات جنینی است.خوراک اضافی تضمین می کند تخمک های لقاح یافته به دیواره رحم متصل شوند تا اینکه که به دلیل کمبود انرژی از میش جذب مجدد شوند.
فلاشینگ در گوسفندان یک برنامه تغذیهای هدفمند است که با افزایش موقت انرژی جیره، میتواند شرایط تولیدمثلی میشها را پیش از جفت گیری بهبود دهد. اجرای صحیح این روش با تأمین خوراک انرژی زا، توجه به وضعیت بدنی دام و مدیریت مناسب جیره انجام میشود و هدف آن حمایت از تخمک گذاری، افزایش احتمال آبستنی و بهبود عملکرد تولیدمثلی گله است.
Flushing in Sheep is a targeted nutritional management strategy that temporarily increases dietary energy before breeding. Proper flushing, combined with suitable body condition and balanced feeding, can support ovulation, improve conception potential and enhance reproductive performance in breeding ewes.
تأثیر فلاشینگ بر افزایش بهره وری گله
فلاشینگ در گوسفندان یک برنامه تغذیهای هدفمند است که با اجرای آن در حدود شش هفته پیرامون زمان جفتگیری، میتوان محصول نهایی بره را حدود 10 تا 20 درصد افزایش داد. بخش قابل توجهی از این افزایش، به بیشتر شدن تعداد زایشهای دوقلویی مربوط میشود. در این شرایط، هزینه و منابع مورد نیاز برای حمایت از بره دوم در دوران آبستنی و پس از تولد، در مقایسه با ارزش اقتصادی حاصل از افزایش تولید، نسبتاً محدود است.
از دیدگاه اقتصادی، نخستین بره معمولاً میتواند بخشی از هزینههای تولید را پوشش دهد و گله را به نقطه سر به سر نزدیک کند؛ در حالی که بره دوم ظرفیت ایجاد حاشیه سود بیشتری برای دامدار دارد. بنابراین، فلاشینگ در گوسفندان صرفاً یک تقویت ساده جیره نیست، بلکه ابزاری مدیریتی برای استفاده هدفمند از تغذیه در حساسترین دوره تولیدمثل است. اجرای این برنامه در زمان مناسب میتواند بدون افزایش غیرضروری هزینههای تغذیه، تعداد برههای حاصل از گله را افزایش داده و در مجموع، به بهبود بازده اقتصادی و سودآوری واحد دامپروری کمک کند.
نتیجه گیری
نکته آخر اینکه فلاشینگ در گوسفندان نباید برای مدت زمان طولانی بعد از فصل تولید مثل ادامه یابد، زیرا یک دوره طولانی از تغذیه زیاد، غیرضروری و بسیار هزینه بر است و هیچ بهبودی در عملکرد و بهره وری میش نسبت به یک برنامه نگهداری سطح تغذیه فراهم نمی کند.
سوالات متداول
فلاشینگ در گوسفندان چه زمانی بیشترین تأثیر را بر عملکرد تولیدمثلی میش دارد؟
معمولاً فلاشینگ از حدود دو هفته پیش از جفت گیری آغاز میشود و میتواند تا چند هفته پس از آن ادامه داشته باشد. هدف اصلی، تأمین انرژی بیشتر در دورهای است که دستگاه تولیدمثل برای جفت گیری و آبستنی آماده میشود.
آیا فلاشینگ میتواند تعداد برههای متولدشده را افزایش دهد؟
بله. بهبود سطح تغذیه در زمان مناسب میتواند شرایط لازم برای افزایش تخمک گذاری و در نتیجه افزایش احتمال زایش دوقلو را فراهم کند. اثر این روش به وضعیت بدنی، نژاد و شرایط تغذیهای گله نیز وابسته است.
چرا وضعیت بدنی میش قبل از شروع این روش اهمیت دارد؟
امتیاز وضعیت بدنی یا BCS نشان میدهد دام از نظر ذخایر بدنی در چه شرایطی قرار دارد. فلاشینگ زمانی منطقیتر است که میش در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد و افزایش انرژی جیره بتواند عملکرد تولیدمثلی آن را تقویت کند.
فلاشینگ چگونه میتواند به سودآوری گله کمک کند؟
افزایش موفقیت تولیدمثلی و بیشتر شدن تعداد برههای حاصل از هر فصل زایش میتواند بازده اقتصادی گله را بهبود دهد. زمانی که هزینه خوراک اضافی با افزایش تولید مقایسه شود، فلاشینگ میتواند بهعنوان یک اقدام مدیریتی اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.
آیا افزایش مقدار غلات در تغذیه دام باید ناگهانی باشد؟
خیر. افزایش ناگهانی غلات میتواند تعادل دستگاه گوارش را مختل کند. مقدار غلات باید بصورت تدریجی افزایش پیدا کند تا دام به جیره جدید عادت کند و برنامه تغذیهای با ریسک کمتری اجرا شود.



